Progesteron (reguluje aktywność gruczołów płciowych)

Wartości referencyjne:
Kobiety w fazie folikularnej: 0,1-1,15 ng/ml 0,3-3,5 nmol/l
Kobiety w fazie lutealnej: 3,15-21,2 ng/ml 9,5-63,6 nmol/l
Kobiety w okresie menopauzy 0,1-1,0 ng/ml 0,3-3,2 nmol/l
Mężczyźni : 0,1-1,0 ng/ml 0,3-3,2 nmol/l



Gonady żeńskie, czyli jajniki, wydzielają trzy rodzaje hormonów płciowych: estrogeny i progesteron, odpowiedzialne za ukształtowanie narządów płciowych i wykształcenie drugorzędowych cech żeńskich, oraz relaksynę, hamującą skurcze mięśni macicy i rozluźniającą spojenie łonowe w czasie porodu. Wydzielanie estrogenów i progesteronu regulowane jest przez przysadkowe gonadotropiny, których wydzielanie jest z kolei sterowane przez podwzgórzowe liberyny. Estrogeny stanowią grupę hormonów wydzielanych przez komórki pęcherzyków jajnikowych. Najaktywniejszy spośród nich jest estradiol. Progesteron jest wydzielany przez ciałko żółte. Oba hormony mają budowę steroidową, tak jak testosteron. Czynność wewnątrzwydzielnicza jajników ma przebieg cykliczny; dyktuje ona zmiany zachodzące w śluzówce macicy, składające się na cykl miesiączkowy. Długość tego cyklu może się nieco różnić u różnych kobiet, ale średnio wynosi 28 dni. Za pierwszy dzień cyklu uważa się pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego; jajeczkowanie występuje w przybliżeniu w połowie cyklu. Moment jajeczkowania dzieli czynność wydzielniczą na dwie główne fazy. W pierwszej fazie wzrasta wydzielanie (i poziom we krwi) estrogenów w wyniku zwiększającej się aktywności wewnątrzwydzielniczej pęcherzyków jajnikowych ? stąd faza ta nosi nazwę pęcherzykowej lub folikularnej. W drugiej fazie, natychmiast po jajeczkowaniu, pojawia się i narasta czynność wewnątrzwydzielnicza ciałka żółtego ? (łac. corpus luteum) ? stąd druga faza nosi nazwę lutealnej. Narastanie stężenia estrogenów we krwi w fazie folikularnej jest wynikiem zwiększającego się wydzielania tych hormonów przez wzrastający pęcherzyk ? co odbywa się dzięki stymulującemu działaniu obu gonadotropin przysadkowych: folitropiny i hormonu luteinizującego. Jajeczkowanie jest wynikiem raptownego wyrzutu tego drugiego hormonu tuż przed środkiem cyklu miesiączkowego. Po jajeczkowaniu nowo powstałe ciałko żółte rozpoczyna wydzielanie progesteronu pod stymulującym wpływem hormonu luteinizującego. Ciałko żółte przejmuje także od pęcherzyka wydzielanie estrogenów, jest więc uniwersalnym gruczołem wewnątrzwydzielniczym fazy lutealnej. Oba hormony hamują teraz uwalnianie z przysadki gonadotropin, tak że poziom ich we krwi stopniowo obniża się. Jeśli uwolnione jajo nie zostaje zapłodnione i nie rozpocznie się ciąża czynność wydzielnicza ciałka żółtego zanika w ciągu 2 tygodni. Następuje obniżanie się poziomu estrogenów i progesteronu we krwi, co odhamowuje wydzielanie gonadotropin przysadkowych, które znów zaczynają pobudzać nowe pęcherzyki jajnikowe do wzrostu i dojrzewania - i cały cykl rozpoczyna się od nowa. Cykliczne zmiany stężenia estrogenów i progesteronu we krwi powodują również cykliczne przemiany w błonie śluzowej macicy. Zanik ciałka żółtego pod koniec cyklu i spadek wydzielania estrogenów i progesteronu sprawiają, że przerosła i niezwykle aktywna błona śluzowa zostaje pozbawiona bodźca hormonalnego, który ten stan czynnościowy wywołał i podtrzymywał. Rozszerzone naczynia krwionośne kurczą się, a źle odżywiana tkanka zaczyna obumierać i złuszczać się. Rozpoczyna się wówczas menstruacja. Krew pochodząca z uszkodzonych naczyń miesza się z resztkami śluzówki i całość zostaje wydalona przez pochwę na zewnątrz. Następnie błona śluzowa macicy odbudowuje się pod wpływem narastającego stężenia estrogenów we krwi. Faza rozrostu błony śluzowej trwa do momentu jajeczkowania.Następnie, pod jednoczesnym wpływem estrogenów i progesteronu (głownie jednak progesteronu), wydzielanych przez ciałko żołte, przerosła błona śluzowa zaczyna nabierać charakteru tkanki wydzielniczej, pojawiają się liczne spiralnie skręcone gruczoły wypełnione glikogenem. Także naczynia krwionośne rozrastają się, a aktywność enzymów w tkance jest bardzo wysoka. Ta faza zmian w przerosłej błonie śluzowej, nazywana fazą sekrecyjną, trwa tak długo, jak długo działa ciałko żółte, i kończy się kolejną menstruacją. Gdy jednak w ciągu cyklu dochodzi do zapłodnienia i wszczepienia zarodka w ścianę macicy, najpierw blastocysta, a potem łożysko, a ściślej kosmówka, produkują gonadotropinę kosmówkową (hCG) ? hormon podobny do lutropiny. Pod wpływem hCG ciałko żółte nie degeneruje, lecz rośnie, dając ciałko żółte ciążowe, które wytwarza więcej progesteronu.Wysoki poziom tego hormonu we krwi zapobiega menstruacji, a w konsekwencji poronieniu. Poczynając od 3 miesiąca ciąży, ciałko żółte ciążowe powoli zanika, a jego czynność wydzielniczą w stosunku do progesteronu i estrogenów przejmuje łożysko.


Tagi:

Prosimy oceń
stronę/treści:
  
4.5/5, ocen: 2
Progesteron reguluje aktywność gruczołów płciowych
Ocena: 90 % na 100%
Liczba opinii: 2

Zadaj pytanie lub skomentuj powyższy tekst


Należy wypełnić wszystkie pola formularza:

Nick:
Token: wpisz liczbę 63591
poprzedzając literą A:
Komentarz:







 
Polityka prywatności, cookies
Warunki korzystania z serwisu
Wyłączenie odpowiedzialności

Reklama


 

Reklama

STRONA GŁÓWNA

menu

Wyniki oraz opisy badań:

badania

choroby

objawy

terminy

placówki

szukaj