Niedobór witaminy A, retinol, retinolu
lac. Vitamin A deficiency
ang. Vitamin A deficiency



Witamina A (retinol) odpowiedzialna jest głównie za produkcję rodopsyny- barwnika fotoreceptorów znajdujących się w siatkówce oka oraz właściwy wzrost oraz ochronę nabłonka. Produktem, który zawiera duże ilości witaminy A jest głównie wątroba zwierzęca. Oprócz tego karotenoidy i β- karoten (aktywne formy witaminy A) można znaleźć w zielonych warzywach liściastych, marchwi, pomidorach, a także w jasnych, żółtych owocach. Karotenoidy, najlepiej wchłaniane są przez organizm w momencie, gdy produkty spożywa się po ugotowaniu i z różnego rodzaju tłuszczami. Aby wykorzystać witaminę A, organizm uwalnia prealbuminy, białka odpowiedzialne za przetworzenie karotenoid i β- karotenu w retinol. W celu utrzymania odpowiedniego poziomu witaminy A w organizmie, stworzono zastępcze ekwiwalenty retinolu, które stanowią równowartość cech, jakie posiada witamina A. Obecnie często stosowaną terapią podczas niedoborów witaminy A są syntetyczne analogi witaminy A (retinoidy) wykorzystywane w dermatologii. Pomagają one zapobiegać niektórym nowotworom skóry oraz kontrolują i chronią wzrost nabłonków.

Niedobór witaminy A może wynikać z nieprawidłowej diety, zaburzeń wchłaniania oraz chorób wątroby. Prowadzi do osłabienia odporności, hematopoezy, powoduje pojawianie się wysypek na skórze i uszkodzenie wzroku (np. kurza ślepota). Leczenie obejmuje głównie przyjmowanie witaminy A doustnie lub, jeśli objawy są poważne a przyczyną są problemy z wchłanianiem, pozajelitowo.  Pierwotny niedobór witaminy A jest zwykle spowodowany przez długotrwałe niedożywienie lub głód. Najczęściej ten rodzaj niedoboru pojawia się na obszarach endemicznych (regiony, w których choroba ma wymiar trwały, jest obecna przez długi czas), np. w Azji, gdzie dieta składa się głównie z ryżu, który jest ubogi w β- karoten. Najczęściej pierwotny niedobór witaminy A przyczynia się do zeschnięcia spojówek, co powoduje kurzą ślepotę szczególnie u małych dzieci.




Wtórny niedobór witaminy A może być wywołany przez uszkodzenie procesu wchłaniania i przetwarzania karotenoid witaminy A w organizmie człowieka. Często ma to związek z innymi czynnikami, np. mukowiscydozą, niewydolnością trzustki, chirurgią dwunastnicy, przewlekłymi biegunkami, niedrożnością przewodu żółciowego, lambliozą oraz marskością wątroby. Wtórny niedobór witaminy A najczęściej spowodowany jest nieodpowiednią dietą, ale również, jak wyżej zostało wspomniane, zaburzeniem procesu wchłaniania, transportu i przechowywania jej w organizmie.  U dzieci, z poważnymi objawami odry, niedobór witaminy A może je złagodzić i skrócić czas trwania, jednak przy tym zwiększyć ryzyko śmierci.

Częstym objawem pojawiającym się w początkach niedoboru witaminy A jest kurza ślepota i ogólne osłabienie wzroku, szczególnie nocą. Wynika to z zeschnięcia spojówek, które prowadzi do keratynizacji oczu. Proces ten polega na wysuszeniu (rogowaceniu naskórka) oraz zgrubieniu spojówki i rogówki. Powierzchowne zmiany, jakie można zaobserwować to spienione, zanieczyszczone plamki pojawiające się na powierzchni spojówek, które mają tendencję do wydzielania nieodpowiednich płynów ustrojowych (plamki Bitota). W zaawansowanej fazie rozwoju wady wzroku, rogówka staje się zamglona i przyciemniona, może też dojść do powstania nadżerki, która prowadzi do uszkodzenia rogówki. Może następnie postępować keratynizacja skóry oraz błony śluzowej układu oddechowego, przewodu pokarmowego i dróg moczowych. Objawia się to powstawaniem pęcherzyków, zgrubieniem oraz wysuszeniem skóry, oraz prowadzi do różnych infekcji dróg oddechowych. Układ odpornościowy organizmu jest osłabiony. 

U młodszych pacjentów, niedobory witaminy A są bardziej dotkliwe. Wywołują najczęściej opóźnienie rozwoju i wzrostu a także liczne infekcje. Zdarzają się także przypadki śmiertelne dzieci z niedoborem witaminy A.

Rozpoznanie schorzenia, jakim jest niedobór witaminy A polega głównie na zbadaniu poziomu retinolu w osoczu krwi. Prawidłowy wskaźnik wynosi od 1do 3 mmol / L, jednak spadek tego poziomu można zaobserwować dopiero, gdy choroba jest w zaawansowanej fazie rozwoju, gdyż wątroba człowieka zawiera duże zasoby witaminy A i początkowo udaje się jej nadrabiać braki. Czasami niższy poziom retinolu może być spowodowany przez ostre infekcje, które obniżają go, ale tylko na pewien czas.

Oprócz tego może być również przeprowadzone badanie stanu oka, chociaż zamglenie rogówki może pojawiać się także w przypadku innych dolegliwości (np. niedobór cynku, barwnikowe zwyrodnienie siatkówki, ciężkie wady refrakcji, zaćma czy retinopatia cukrzycowa), co utrudnia prawidłową diagnozę. W tym celu stosuje się elektroretinograf, przyrząd, który pozwala stwierdzić czy zmiany w oku są wywołane przez niedobór witaminy A.
 



Prosimy oceń
stronę/treści:
  
0/5, ocen: 0
Niedobór witaminy A, retinol, retinolu
Ocena: 0 % na 100%
Liczba opinii: 0

Autor tekstu: mgr Karolina W., Warszawa, 2010 - 2021.
Kopiowanie i rozpowszechnianie tekstu jest zabronione.


Jeśli spodobał Ci się powyższy tekst, daj nam

Chcesz wiedzieć więcej na ten temat? Skorzystaj z wyszukiwarki i przeszukaj serwis:


Zobacz również:

Anemia, niedokrwistość z powodu małej liczby żelaza
Białaczka szpikowa, przewlekła
Bolesne miesiączki
Celiakia
Celiakia, choroba trzewna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten
Cholestaza ciężarnych
Choroba wysokościowa, choroba d'Acosty
Częstoskurcz komorowy
Difylobotrioza, bruzdogłowiec szeroki
Dystrofie mięśniowe, zanik mięśni
Fenyloketonuria, oligofrenia fenylopirogronowa
Głuchota, utrata słuchu
Hemofilia, skaza krwotoczna
Kurza ślepota, ślepota zmierzchowa, nyktalopia
Leukopenia, leukocytopenia
Angiografia
Biotyna, witamina H, witamina B7
Chelatacja, chelacja
Cholesterol
Dializa otrzewnowa
Enzymy trzustkowe
Glutamina, aminokwas endogenny, monoamid kwasu glutaminowego
Granulocytopenia
Hormonalna terapia zastępcza, HTZ
Kwas foliowy, folacyna, witamina B9, witamina M, witamina B11
Minerały
Niedowaga
Osteomalacja, rozmiękanie kości, krzywica dorosłych
Starzenie się
Tiamina, witamina B1, aneuryna



Tagi:


 
Polityka prywatności, cookies
Warunki korzystania z serwisu
Wyłączenie odpowiedzialności

Reklama


 

Reklama

STRONA GŁÓWNA

menu

Wyniki oraz opisy badań:

badania

choroby

objawy

terminy

placówki

szukaj