Alergia, uczulenie, nadwrażliwość
lac. Pollinosis
ang. Allergies, allergy, hypersensitivity



Alergiami nazywamy nieprawidłowe reakcje na substancje ogólnie przyjęte za nieszkodliwe, tzw. substancje uczulające, alergeny. Mogą być wdychane lub wchodzić w kontakt ze skórą. Alergenami najczęściej są: pyłki, zarodniki pleśni, roztocza kurzu domowego, ukąszenia lub użądlenia owadów, rośliny, zarodniki owadów, wirusy, bakterie, leki, sierść zwierząt, żywność. Reakcje alergiczne mogą przejawiać się kichaniem, wysypką na skórze bądź połączeniem tych objawów a także inne oznaki specyficzne dla każdej osoby. Reakcje alergiczne występują, gdy układ odpornościowy człowieka, błędnie reaguje na obce substancje (alergeny) i traktuje je, jako szkodliwe.

A poniżej przykładowa sytuacja rozwoju alergii:
W powietrzu unoszą się różne, niewidzialne pyłki. W opisywanej sytuacji głównie są to pyłki ambrozji. Docierają one do dziecka, którego organizm nigdy wcześniej nie był narażony na działanie tej substancji.
Ze względu na pewne czynniki genetyczne układ odpornościowy broni się przed tą substancją i wytwarza przeciwciała IgE powstałe specjalnie przeciwko pyłkom ambrozji. Przeciwciała zatrzymują się w komórkach nosowych i górnych dróg oddechowych dziecka. Te komórki, tzw. komórki tuczne, zawierają silne związki chemiczne zwane mediatorami. W sytuacji, gdy podobne pyłki dostają się do organizmu dziecka następnym razem, odbierane są przez przeciwciała komórek tucznych. Wywołuje to wybuchy komórek tucznych w celu pozbycia się alergenów i jednocześnie niszczy bliskie tkanki. Ostatecznym wynikiem tych czynności jest kichanie, zatkany nos, łzawienie oczu, czyli dobrze znane, typowe reakcje alergiczne.

Przyczyny rozwoju alergii i ryzyko ich wystąpienia.
Przyczyna występowania alergii nie jest znana. Bardzo często, wpływ mają tutaj uwarunkowania rodzinne. Jeśli w rodzinie jest ktoś, kto ma alergię, możemy się spodziewać, że i nas to dotyczy. Dziedziczenie ma dużą rolę w rozpoznaniu powodów alergii. Przykładowo, dzieci, które są karmione piersią są mniej narażone na rozwój alergii niż karmione butelką. Dlatego też człowiek narażony na alergię jest bardziej wrażliwy na niektóre substancje. Objawy alergii u każdego człowieka mogą być inne. Przykłady powszechnych chorób związanych z alergią to: alergiczny nieżyt nosa, astma, alergiczne zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka.

Alergiczny nieżyt nosa to ogólny termin stosowany dla objawów związanych z alergią. Może to być problem sezonowy, tzw. katar sienny podczas zwiększonej obecności pyłków w powietrzu, lub problem całoroczny, spowodowany przez całoroczny, alergiczny nieżyt nosa.  Katar sienny wywołany jest reakcją na pyłki drzew, chwastów i zarodniki pleśni. Całoroczny alergiczny nieżyt nosa wywołują: kurz domowy, sierść zwierząt, pleśń, niektóre produkty spożywcze. Astma jest chorobą wywołaną przez różne zewnętrzne i wewnętrzne czynniki. Zewnętrznymi określa się infekcje dróg oddechowych, kaszel, przeziębienie, zapalenie oskrzeli, ćwiczenia fizyczne, dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza. Wewnętrzne natomiast to pyłki, kurz, roztocza, sierść zwierząt. Egzema, nazywana także alergicznym zapaleniem skóry, lub atopowym zapaleniem, może być spowodowana przez żywność lub inne alergeny. Kontaktowe zapalenie skóry spowodowane jest reakcją na niektóre rośliny (np. trujący bluszcz, trujący dąb), kosmetyki, leki, metale, chemikalia. Pokrzywka spowodowana jest uczuleniem na żywność, taką jak orzechy, pomidory, skorupiaki i jagody. Może być również wywołana przez leki, takie jak aspiryna czy penicylina.

Objawy alergii:
Objawy alergicznego nieżytu nosa:

· Kichanie, któremu towarzyszy wyciek z nosa, lub całkiem zatkany nos,
· Kaszel i spływająca do gardła wydzielina,
· Swędzenie oczu, nosa i gardła,
· Cienie pod oczami wywołane zwiększonym przepływem krwi w pobliżu zatok,
· Salut alergiczny (głównie u dzieci, ciągłe wycieranie nosa ręką z powodu stale wyciekającej wydzieliny),
· Łzawienie oczu,
· Zapalenie spojówek (oczy są zaczerwienione, powieki spuchnięte).

Objawy astmy:
· Uczucie ucisku w klatce piersiowej,
· Duszności,
· Kaszel,
· Trudności w oddychaniu,
· Świszczący oddech.

Objawy pokrzywki, kontaktowego zapalenia skóry, egzemy:
· Czerwona, podrażniona, swędząca skóra,
· Zapalenie skóry,





UWAGA!!! Jeśli pojawiają się cięższe objawy od wymienionych powyżej, może być ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.

Wstrząs anafilaktyczny jest to w medycynie ciężki przypadek reakcji alergicznej u człowieka, obejmujący cały organizm. Występuje po reakcji organizmu na antygen (alergen), na który człowiek jest uczulony.

Objawy wstrząsu anafilaktycznego obejmują wszystkie ogólne reakcje alergiczne, oraz:
· Obrzęk tkanek w ustach lub stawach,
· Wysypka lub zaczerwienienie skóry,
· Utrata przytomności,
· Lęk,
· Głośny, świszczący oddech i duszności,
· Świąd skóry,
· Bóle głowy,
· Nudności i wymioty,
· Skurcze brzucha,
· Biegunka,
· Niskie ciśnienie krwi,
· Drgawki,
· Świąd jamy ustnej i gardła,
· Chrypa, zmiana głosu,
· Ból i ucisk w klatce piersiowej,
· Uczucie ciepła, pocenie się
· Skurcze macicy,
· Konieczność oddawania moczu.

Alergeny wywołujące wstrząs anafilaktyczny to przede wszystkim: jady niektórych owadów, leki- penicylina, żywność- ryby, orzeszki ziemne, jajka i nasiona zbóż.
Jeśli pojawia się któryś z wymienionych powyżej objawów należy koniecznie zadzwonić po karetkę pogotowia, gdyż atak anafilaksji może doprowadzić do śmierci. Na szczęście takie przypadki zdarzają się bardzo rzadko. Na początku przy wstrząsie anafilaktycznym wprowadza się do organizmu adrenalinę, aby ucisnąć małe naczynia krwionośne, zwiększyć ciśnienie krwi i rozszerzyć drogi oddechowe. Można też podać leki przeciwhistaminowe i/lub steroidy. Może być też konieczność skorzystania z przyrządów podtrzymujących życie.

Rozpoznanie alergii:
Prócz przeprowadzenia wywiadu z pacjentem lekarz przeprowadzi szereg testów skórnych i/lub badanie krwi o nazwie Radioallergosorbent (RAST).
Istnieją trzy testy skórne przeprowadzane w celu zdiagnozowania alergii:

  1. Metoda ukłucia. Jest to najczęściej przeprowadzane badanie skóry. Test polega na umieszczeniu kropli ekstraktu z alergenem za pomocą igły, pod skórą pleców. Po 15 minutach sprawdza się stan skóry, a dokładniej czy zaszła jakaś reakcja alergiczna.
  2. Metoda śródskórna. Za pomocą strzykawki, wstrzykiwany jest ekstrakt z alergenem do górnej warstwy skóry ramienia. Powoduje to powstawanie pęcherzyków na powierzchni skóry. Następnie, tak jak w metodzie ukłucia, czeka się na reakcję alergiczną. 
  3. Metoda łatania. Przeprowadza się ją, gdy celem badania ma być znalezienie substancji wywołującej kontaktowe zapalenie skóry. Podejrzanego alergenu wyszukuje się na skórze i pokrywa opatrunkiem na 48 godzin. Jeśli skóra jest uczulona to stanie się czerwona i popękana.

Badania diagnostyczne wykonuje się przy wykorzystaniu próbki krwi pacjenta, w celu wykrycia poziomu przeciwciał IgE dla danego alergenu.

Leczenie alergii
Alergiczny nieżyt nosa:


Istnieją trzy główne drogi w leczeniu alergicznego nieżytu nosa: unikanie alergenu, leki łagodzące, zastrzyki.
Należy stosować się do poniższych zaleceń:

· Podczas koszenia trawy i sprzątania należy zakładać maskę,
· W miarę możliwości nie wychodzić na zewnątrz w porach rannych i w dni wietrzne, gdyż wtedy poziom pyłków jest największy,
· Sprawdzać etykiety na produktach spożywczych. Mogą tam być informacje o składnikach wywołujących reakcje alergiczne,
· W okresach największego pylenia, nie otwierać okien,
· Należy używać klimatyzacji w domu i samochodzie,
· Nie trzymać w domu zwierząt, na których sierść jesteśmy uczuleni,
· Pozbyć się z domu wszystkich źródeł pleśni,
· Pościel z pierzem zamienić na wełnianą,
· Prać w gorącej wodzie przynajmniej raz w tygodniu koce, poduszki,
· Usunąć z mieszkania wszelkie tapicerki, dywany,
· Należy używać filtrów powietrza,
· Stosować roztwory chemiczne zabijające roztocza kurzu.

Leki:
W leczeniu nieżytu nosa konieczne jest stosowanie środków farmakologicznych. Najczęściej stosowane są:

  • Leki zmniejszające dokrwienie. Podawane doustnie lub w postaci sprayu do oczyszczania nosa. Przykładem są leki zawierające substancje: oksymetazolin i fenylefrynę. Wszystkie leki wybiera lekarz.
    Leki doustne stosowane przy alergiach zawierają: pseudoefedrynę, a także kombinację substancji obkurczających błonę śluzową i przeciwbólowych.
  • Steroidowe aerozole do nosa, stosowane do momentu osłabienia stanu zapalnego. Takie środki muszą zawierać: fluticonas, mometazon, triamcinolon i beklometazon. 
  • Leki przeciwhistaminowe. Blokują działanie histaminy, która jest odpowiedzialna za powstawanie alergii. Leki przeciwhistaminowe zwykle sprzedawane są bez recepty. Powodują złagodzenie objawów alergii, ale mogą także wywołać senność. W przypadku dzieci przed podaniem takich środków należy skonsultować się z lekarzem, gdyż mogą one wpływać nawet na życie dziecka. U dzieci natomiast nie wywołują one senności i nie mają wpływu na efektywność uczenia. Te leki zawierają difenhydraminę, maleinian chlorfeniraminy, klemastynę.
  • Leki na receptę zawierają: feksofenadyny i cetyryzyny, a także nowy lek przeciwhistaminowy w aerozolu - azelastyn. Kromoglikan, podawany, jako krople do oczu lub aerozol do nosa, w celu zapobiegania objawom.


Immunoterapia
Jeśli wyżej wymienione środki kontroli nie pomagają lub pacjent nie może sobie pozwolić na takie ograniczenia, lekarz może zaproponować immunoterapię alergenową. Polega ona na wprowadzaniu do organizmu pacjenta wyciągów alergenowych w celu złagodzenia objawów. Zwykle leczenie rozpoczyna się od wstrzykiwania wyciągu w małych dawkach, kilka razy w tygodniu. W następnych etapach leczenia dawki są stopniowo zwiększane, ale też rzadziej podawane. Jeden cykl leczenia trwa do 6 miesięcy. Zwykle cała terapia trwa od 3 do 4 lat, po której pacjent jest całkiem wyleczony z alergii.

Leczenie astmy
Leczenie astmy składa się z dwóch głównych grup leków: środki przeciwzapalne (kortykosteroidy) i leki rozszerzające oskrzela. Środki przeciwzapalne mają na celu zmniejszenie stanu zapalnego oraz obniżenie ryzyka wystąpienia ostrych napadów astmy. Mogą być przyjmowane w postaci wziewnej przez inhalatory lub w postaci doustnych pigułek, albo w postaci płynnej. Do kortykosteroidów wziewnych należą substancje takie jak: lutikazon, budezonid, flunizolid, triamcinolon i beklometazon. Do kortykosteroidów w postaci tabletek zaliczamy: prednizon, metyloprednizolonu i prednizolon. Doustne kortykosteroidy dla dzieci to Pedipred i Prelone. 

Środki przeciwzapalne nowej klasy tzw. inhibitory leukotrienów, w tym zafirlukast i zileuton, mają za zadanie hamować przedostawanie się kwasów tłuszczowych pośredniczących przy powstawaniu zapaleń, do górnych dróg oddechowych. Leki te stanowią przeszkodę w powstawaniu zapaleń jednak nie zmniejszają objawów i stosuje się je przez dłuższy czas. Inne wziewne leki przeciwzapalne mogą zawierać sód cromolyn i nedrokromil.  Środki, które mają za zadanie rozszerzyć oskrzela zawierają: metaproterenol, efedrynę, terbutalinę i albuterol. Są to leki mające krótkotrwałe działanie. Środki mające na celu długotrwałe rozszerzenie oskrzeli, zawierają: salmeterol, metaproterenol i teofilinę.

Leczenie egzemy, kontaktowego zapalenia skóry i pokrzywki

Egzema (alergiczne zapalenie skóry) i kontaktowe zapalenie skóry mogą być leczone przez stosowanie zimnych 30 minutowych okładów, 3 razy dziennie. Oprócz tego mogą być skuteczne maści i kremy zawierające kortykosteroidy.  Pokrzywka może być wyleczona przez stosowanie balsamu Calamine lub przyjmowanie leków przeciwhistaminowych typu H1. Cięższe przypadki mogą wymagać stosowania leków kortykosteroidowych.




Prosimy oceń
stronę/treści:
  
5/5, ocen: 1
Alergia, uczulenie, nadwrażliwość
Ocena: 100 % na 100%
Liczba opinii: 1

Autor tekstu: mgr Karolina W., Warszawa, 2010 - 2019.
Kopiowanie i rozpowszechnianie tekstu jest zabronione.


Jeśli spodobał Ci się powyższy tekst, daj nam

Chcesz wiedzieć więcej na ten temat? Skorzystaj z wyszukiwarki i przeszukaj serwis:


Zobacz również:

Alergia pokarmowa
Alergia, uczulenie, nadwrażliwość
Alergia, uczulenie, nadwrażliwość
Alergiczny nieżyt nosa
Alergiczny nieżyt nosa, katar
Atopowe zapalenie skóry, AZS, egzema
Dychawica oskrzelowa, astma oskrzelowa
Surowicze zapalenie ucha środkowego
Zapalenie gardła
Zapalenie zatok przynosowych
Zespół upośledzonego wchłaniania, złego wchłaniania
Ból ucha
Kanał nosowo ? łzowy



Tagi:


 
Polityka prywatności, cookies
Warunki korzystania z serwisu
Wyłączenie odpowiedzialności

Reklama


 

Reklama

STRONA GŁÓWNA

menu

Wyniki oraz opisy badań:

badania

choroby

objawy

terminy

placówki

szukaj